Ekonomik durgunlukta CMO olmak

Baştan söyleyeyim: Bu, LinkedIn dilinde herkesin övüldüğü ve mutluluk dağıtan içeriklerden biri değil.

Reklam ve ajans kökenli biri olarak çok iyi biliyorum: Tüyleri diken diken eden fikirler, sektörün konuştuğu büyük prodüksiyonlar, blok halinde kapatılan mecralar, bol ödüllü kutlamalar, happy hour’lar… herkes için motivasyon kaynağıydı.

Ama o dönem bir süreliğine kapanıyor gibi gözüküyor.

Biliyorum kulağa çok sıkıcı geliyor ama yeni dönemin en çok duyacağımız iki kelimesi: Verimlilik ve Kontrol olacak.

Gerçek şu: Bu yeni dönem pandemiyle birlikte çoktan başladı. Yani Trump’ın tarifeleri buzdağının sadece görünen kısmı. Dünya yeni bir ekonomik düzene geçiyor ve bu geçişten ilk etkilenen yerlerden birisi pazarlama dünyası olacak.

Kartların yeniden dağıtıldığı bu döneme birlikte bir göz atalım ve hızlı aksiyonlar alalım.

Amerikan 10 Yıllık Tahvil Faizi — Son 40 Yıl

Bu grafik sadece bir finansal tablo değil. Bize şunu söylüyor: Eski dönem kapandı. Yeni bir dönem başladı.ABD 10 yıllık tahvili (US10Y), sadece ABD’nin borçlanma maliyetini değil, küresel finans sisteminin temel fiyatlama ölçüsünü belirler. Birçok şeyin “maliyeti” bu tahvilin faizine bağlıdır:

Şirket kredileri
Mortgage faizleri
Startup yatırımları
Reklam bütçeleri
Varlık değerlemeleri (hisseler, gayrimenkul, vs.)

Eski Dönem (1983–2020)

Düşük faiz
Bol para
“Büyü ya da öl” anlayışı

Yeni Dönem (2021 sonrası)

Daha az kaynak, daha fazla kontrol
“Verimli büyü” çağı
Daha az insanla daha çok iş

Aslında olan biteni Ray Dalio çok iyi anlatmış:

Peki pazarlama bu yeni dönemde nerede duruyor?

Ne zaman havada durgunluk ya da resesyon kokusu olsa, şirketlerde herkes aynı 3 şeyi konuşur: Verimlilik. Tasarruf. Gider kontrolü.

Ve CFO ile CEO’nun ilk baktığı yer bellidir: pazarlama bütçesi. Çünkü kesmesi en kolay şeydir. Ve çoğu zaman da “büyük bir stratejik karar” gibi hissettirir.

Yani top CMO’da kalır. Eskiden alışık olduğumuz o “bol kaynakla büyùme” yaklaşımı yerini ya “az kaynakla büyümeye” ya da “sadece hayatta kalma” moduna bırakır.

Ikisi de kolay değil. Ama mümkün.

Kriz Geldiğinde Reklam Harcamaları Ekonomiden Daha Sert Tepki Veriyor

Ekonomik daralma yaşandığında, reklam bütçeleri GSYİH’den çok daha sert düşüşler gösteriyor. Ve dikkat ederseniz, toparlanma başladığında da reklam yatırımları hızlı bir geri dönüş yapıyor.

Reklam Harcamaları vs GSYİH Büyüme Oranları

2009 yılında GSYİH %4.3 küçülürken, reklam yatırımları %9 daraldı.
2020'de GSYİH %5.9 düşerken, reklam yatırımları %7 azaldı.

Bu grafik bize şunu söylüyor: Reklam yatırımları, ekonomideki her sarsıntıya fazla tepki veriyor.

Peki, Bu Kesintiler En Çok Hani Reklam Yatırımlarını Vuruyor?

Kriz geldiğinde reklam bütçeleri düşüyor evet. Ama bu kesinti herkese eşit dağılmıyor.

Amerika’da tablo şöyle:

Televizyon: Kriz dönemlerinde en sert darbeyi alıyor. 2025'te beklenen bir durgunlukta, TV reklam gelirlerinin %23'e kadar düşmesi bekleniyor. (WSJ)
Dijital: Daha dayanıklı. Google, Meta, TikTok ya da Retail Media gibi platformlar ölçülebilirlik ve performans nedeniyle tercih ediliyor.
Geleneksel Medya: 2008 krizinde ABD’de gazete reklamları %27, radyo %22, dergi %18 daraldı.

Avrupa’da durum benzer:

TV ve basılı medya en çok etkilenenler. Performansa odaklı dijital reklama kayış var.

Bu tablo CMO’ya şunu söylüyor:

Dijital reklam yatırımlarının önemi daha da artacak. Çünkü dijital reklam yatırımlarıyla satışlar arasındaki korelasyon bazı sektörlerde %90’ı buluyor.

Ve burada hem bir fırsat, hem de bir tehdit beliriyor:

Fırsatlar:

Pazarda daha az reklam olacak. Aynı bütçeyle daha fazla görünürlük elde edebilirsiniz.
Reklam birim maliyetleri düşer ya da aynı kalır. Daha az harcamayla aynı etkiyi yaratma şansı var.

Tehditler:

Dijital reklam dünyası zaten karmaşıktı, krizle birlikte iyice kaotik hale geliyor.
Bu kaosta rakipleriniz AI kullanırken kampanyaları manuel yönetmeye çalışırsanız, hem zaman hem para kaybedersiniz.

CMO’nun Yeni Dönem Yol Haritası

1. Daha Az Kaynakla Daha Fazlası

İş gücü, bütçe ve zaman sınırlı. Yeni oyun planı gerekiyor. KPI’lar, süreçler ve ekip yapısı bu yeni modele göre kurgulanmalı. Ajansımızda bize 20 kişi bakıyor diye övünmek, bir online toplantıya 10+ kişi girmenin zamanı geçiyor.

2. En yakın arkadaşınız Growth Hacker’lar olsun

Dijital pazarlamacıların performans getirdiği bir dönemdeyiz. Yaklaşın, anlamaya çalışın, öğrenin.

3. Etki Nereden Geliyor, Takip Edin

Her kanalın gerçek etkisini ölçümek için veri ve analiz odaklı çalışın. Unutmayın: Veri ve Para size ait, başkasına değil.

4. Pazarlamada AI ile ilgili kendinizi hızla geliştirin

🎧 Podcast önerileri:

🎓 Eğitim kaynakları:

5. AI’ı Takıma Alın

AI kampanya analizinden optimizasyona kadar her şeyi daha verimli yapabilir. Sadece kullanmayın, şirketinizde bu dönüşümün öncüsü olun.

Hangi AI araçlarını takıma alabilirsiniz?

Kreatif içerik ve reklam görselleri için: @heyjasperai AdCreative.ai
Araştırma ve içgörü için: Bolt Insight , Vurvey Labs
Reklam yatırımlarınızı yönetmek için: 👉 ADIN.AI

Peki reklam yatırımlarınızı yönetmek için?

ADIN.AI

ADIN.AI, reklam yatırımlarınızı tek akıllı ekrandan AI ile verimli bir biçimde yönetmenizi sağlar. Reklam yatırımlarının geri dönüşünü arttırır.

10+ yıllık verilerle eğitildi
Gerçek zamanlı analiz ve optimizasyon sunar
Planlamadan raporlamaya kadar tüm süreci yönetir

Bir yılda 100.000’den fazla kampanyayı öğrendi. Artık sadece akıllı değil, tecrübeli.

Gerçek Sonuçlar:

Avrupa’daki bir spor pazarlama markası yıllık 7 milyon £ tasarruf etti
Bir finans markası, dijital kampanyalarda kart başvuru maliyetini %46 düşürdü
50+ marka aynı bütçeyle +%150 reklam yatırımı geri dönüşü elde etti

Siz de adin.ai’ı sınırlı bir süre için ücretsiz test etmek isterseniz bu linki takip edin.

Son Söz

Ekonomik daralma dönemleri can sıkıcıdır ama silkelenip yenilenmek için fırsatlar sunar. Önemli olan, kartlar yeniden dağıtıldığında masada olmaktır. Ve bugün masada kalmanın en önemli koşulu, AI adaptasyonu gibi gözüküyor.

Bana ulaşmak isterseniz: DM ya da serhat.gurcu@gmail.com

#trump #AI #artificialintelligence #aimarketing #marketing #advertising #recession